webmaster

Fatih Şimşek
Gazi Üniversitesi Matbaa Bölümü Lisans Mezuniyet Tezinden Bir Bölüm
Tez yazarının yazılı izni olmaksızın hiçbir suretle çoğaltılamaz, kopyalanamaz, kaynak gösterilerek kullanılamaz.©copyright

1. GİRİŞ
Adobe tarafından profesyonel yayımcılığın yarını olarak nitelendirilen Adobe InDesign ile mizanpaj ve tasarımda yeni bir boyut açımıştır. Adobe’un diğer programlarıyla sıkı bir biçimde bütünleşmesi ötesinde grafikerler, üretim tasarımcıları ve baskı profesyonelleri için hazırlanmış olan InDesign bir çok özelliği ile rakiplerinin önüne geçmiş gibi görünüyor.
Yeniden yapılandırılan ve özelliklerine yeni standartlar eklenen InDesign 2.0 ile eşsiz bir yaratıcılık özgürlüğü, üretkenlik ve hataların en aza indirildiği bir çalışma ortamı sağlamaktadır.

webmaster

2. INDESIGN’IN GENEL ÖZELLİKLERİ
2.1. Bütünleşiklik
Bu sözcük ile özellikle diğer Adobe ürünleri ile olan ilişki kastedilmektedir. InDesign’ın, kullanımının öğrenilmesi kolay ve başka yazılım araçları ile sorunsuz bir biçimde çalışan bir programdır. Özellikle Adobe Photoshop ve Illustrator gibi görünüp, işlemesine özen gösterilmiştir. Mümkün olan her yerde bu üç program ortak araçları, komutları, paletleri ve başka arabirim unsurları kullanılabilir. Dahası, aynı komutları klavye bileşimleri şeklinde bile verilebilir. Değişik uygulamalarda benzer araç ve komut kullanma kolaylığı aynı zamanda söz konusu uygulamalar arasında veri alışverişinin de sorunsuz hale gelmesi demektir.
Bu üç program arasındaki bütünleşiklik sadece kulanılan arabirim ile sınırlı olmayıp aynı zamanda dayandıkları teknolojilerde de bulunduğu için uygulamalar arasında dosya değişimi son derce kolaydır. Örneğin; üçü de görüntüleme ve baskı için EPS uyumludur, metin işlemede Adobe CoolType kullanır ve tutarlı renk yönetimi sağlarlar. Hepsinde de Adobe Online bulunduğu için herhangi birinde bir yenileme ve güncelleme olduğunda kullanıcı haberdar olur ve isterse yeni sürümünü Adobe sitesinden indirebilir.

webmaster

İçerik tablosundaki ve import-export opsiyonlarında InDesign 2.0 kullanıcılarının yararına özel olarak yapılandırmalar geliştirilmiş ve belirleyici niteliklerin kapsamı çoğaltılmıştır. Böylece QuarkExpress 3.x, 4.x ve PageMaker 6.5.x dosyalarını açabilmekte ve mevcut çalışmaları yeni tasarım araçları ile daha da geliştirmeye imkan tanımaktadır.
Örneğin; transparan tool aracı ile ilk defa bir sayfa layout uygulamasında objelere tek tek transparanlık uygulanabilmektedir. Daha da ötesi, vektör objelere Drop Shadow ve Feather uyugulanabilmektedir. Adobe’nin palet tabanlı arayüzü sayesinde, bu seçenekler bir çok araçla mükemmel uyum sağlamaktadır. Type kontrolleri öncekilerden çok daha iyi çalışmaktadır. Mükemmel bir optik marj hizalaması geliştirilmiş ve çok satırlı komposer dar kolon ölçüleri içinde satır aralarını düşüren ve arttıran bir paragraf composerına dönüştürülmüştür. OpenType fontlara destek ile artık karakterlere fraksiyonlar ekleyip, matematiksel ve yabancı dillerde semboller oluşturarak, custom font görüntüleri elde edilebilmektedir. Adobe, QuarkXPress’i takip etmeyip InDesign’ı bir web sayfası yapım paketine dönüştürmüştür. XML desteği yine kullanılan araçlar ile entegre olup tasarımcıların manuel formatlamasına gerek bırakmadan birçok medya türünü kullanmalarına yardımcı olmaktadır. InDesign’ın özellikleri daha da arttırılarak, farklı yayıncılık ortamları için çeşitli opsiyonlar kazandırılmıştır. Adobe kitaplar için özel olarak geliştirmiş olduğu araçlar ile karakter senkronizasyonu, paragraf stilleri ve sayfalamayı otomatikleştirmiştir. Bunların yanı sıra içerik tabloları hazırlamak ve bunları kitaplara yerleştirmek de mümkündür. Ayrıca bu özellikler uygulamanın diğer özellikleri ile kombine edilebilir ve hiç yabancılık çekmeden sanki hep varlarmış gibi kullanılabilir. Bu özelliklerinden dolayı InDesign 2.0 göz doldurmaktadır.
Adobe InDesign ile; Adobe Illustrator, Photoshop ve PDF dosyaları kolaylıkla alınabilir. Illustrator çizimleri yapıştırıldığı zaman söz konusu malzeme InDesign ile değiştirilebilir ya da düzeltilebilir unsurlara dönüştürülür ve aynen Illustrator’de yapılabildiği gibi değişiklikler yapma imkanı sağlar. Ayrıca, bir PDF dosyasındaki bir ya da daha fazla sayfayı görsel malzemeler olarak alıp o noktadan sonra da başka bağlı görsel malzemeler gibi işlenebilir.
Bilindiği üzere Adobe PDF dosyaları baskı öncesi süreçlerde gittikçe daha önemli rol oynamaktadır. PDF dosyaları az yer tutarlar, kolaylıkla iletilebilir temiz ve güvenilir PostScript ürünler verir. Bu durum daha az hatalı ve hızlı baskı süreçlerine olanak tanır. Yapıtlar InDesign içinden doğrudan PDF olarak kaydedilebilir ve kullanıcı bu iş için sıkıştırma, katıştırma ve renk dönüştürme ayarlarını denetleyebilir.

webmaster

Kesme yolları kullanarak rastgele bir şekil çizip sonra da içine bir görsel malzeme yerleştirme olanağı InDesign’da da vardır. Bu olanak maske işlemi için de yararlıdır. Artık, alınmış Photoshop dosyalarındaki Alfa kanal bilgilerini kullanarak InDesign’da kesme yolları oluşturulabilir. InDesign kesme yolu oluşturmak için kaydedilmiş kesme yolları arasından yapılan bir seçime de dayandırılabilir. Kısaca Adobe’un ilgili ürünleri arasındaki bütünleşme anlatmakla bitmeyecek gibidir.

2.2. Özgürlük
Adobe InDesign’da, girilen metin bir eğri boyunca yerleştirilebilinir ve hatta bu metnin bir yol üzerine doğrudan girilmesi mümkündür. InDesign, satır ve harf aralıkları gibi konularda yeni denetim araçları içermektedir. Metne üç boyutlu görünüm verir, seçilen metin parçalarına kurdele ya da çekim gibi etkiler uygulayabilir. Metnin yola nasıl oturacağı konusundaki denetimler çok çeşitlidir. Bunlar, doğrudan numerik değerleri ilgili iletişimlere girilerek yapılabileceği gibi bir kaydırma çubuğunu kullanarak da gerçekleştirilebilir. Metnin kendi etrafında çevrilmesi de ortasında bir noktayı tutup oynatmak kadar kolay bir işlemdir.

webmaster

Adobe InDesign’da metin ve görsel malzeme çerçeveleri ile çalışmalar, kendiliğinden anlaşılabilecek kadar basit bir biçimde tasarlanmıştır. Dönüştürülmüş metin, elle çizilmiş ya da temel şekillerin herbiri çerçeve olarak kullanılabilir. Çerçeve içine çerçeveler yerleştirip bir iki basit adım ile göz alıcı görsel etkiler oluşturulabilir. Çerçeveyi yeniden boyutlandırmak, taşımak, döndürmek ya da bir başka biçimde etkilemek için tüm yapılması gereken çerçeve içinden ilgili unsuru seçili konuma getirmektir. Ayrıca InDesign baskıya sadece görünen unsuru gönderdiği için büyük TIFF dosyalarını maskelemek için kullanılan çerçevelerin olduğu sayfaları bile basmakta hızlı ve yetkindir.

Şekillere derinlik verebilir ve metinlere kenar çizgileri ve geçişli dolgular uygulayarak sihirli görüntüler elde edilebilir. Tam renkten, tam renge ya da işlenmiş renkten, işlenmiş renge geçişleri doğrusal ya da dairesel olarak belirlenebilir. Daha sonra da istenirse geçiş açısı ya da merkezini özel aracı kullanarak göz kararı değiştirilebilir. Hatta kenar çizgisi bile geçişli yapılabilir ve bütün bunlardan sonra bu hale getirilmiş metnin kendisini ya da yazı tipini değiştirmek mümkündür.
Başka programlarda yapılamayacak birde çok metin ya da görsel malzeme çerçevesini birlikte seçip bunları ölçeklendirmek ya da kesmek gibi işler InDesign ile kolaylıkla yapılabilir.

webmaster

Bu yolla dönüştürülmüş çerçevelerdeki herşey değiştirilebilme ya da düzeltilebilme özelliğini korur. Bu biçimde etkilenmiş metin parçalarının sözcükleri ya da dizgi ayarları bile değiştirilebilir. Kısaca, olanaklar sınırsızdır.

Hazırlanmakta olan yayın için çabucak bir görsel malzemeye ihtiyaç olduğunda ve bu hazır malzemeler arasında hemen bulunamadığı takdirde anında bir tane oluşturulabilir. Endrüstri standardı Adobe Illustrator’ın kalem aracına dayalı, çizim aracı ile bir yol oluşturulup ya da değiştirilip düzenleyerek, makas aracı ile gerekli yerleri kesildiğinde; birden fazla yolu birleştirip çarpıcı şekiller yaratmak ve bazı yerlerini saydamlaştırıp ya da metin parçalarını yola dönüştürüp içini görsel malzemelerle ya da yine metinle doldurulabilir. Böylece yayında istenilen amaca, hazır bir çizimden daha çok, uyan bir görsel unsur kullanılmış olur.

2.3. Üretkenlik
InDesign’da yeni damlalık aracı ile metin ve görsel malzeme biçimleri kolaylıkla kopyalanır. Damlalık aracı Adobe Photoshop ve Illustrator’daki damlalıklar gibi çalışır. Sözgelimi, alınmış bir görsel malzemedeki renk, çok kısa bir zaman dilimi içinde bir başka görsel malzemeye uygulanabilir. Damlalık ile çift tıklandığında açılan iletişim penceresine kopyalanmak istenilen biçimlendirme seçenekleri girilir, bu özel biçimde doldurulmuş damlalık bir başka yere damlatılır ve istenen özellikler aktarılmış olur.

InDesign ile sayfanın bir bölümünde yapılan bir değişikliğin, diğer bir bölümü, hatta bir başka sayfayı nasıl etkilediği kolaylıkla izlenebilir; çünkü üzerinde çalışılan yayının birden çok görüntüsünü aynı anda görüntülemek özelliğine sahiptir. Örneğin; bir sayfanın iki değişik görüntüsü açık tutulabilir; biri %100, diğeri de %3000 ölçekli olabilir. Ayrıca kullanılan bilgisayar veya monitörün ikinci bir monitör desteği daha var ise bu görüntüler değişik boyutlarda iki monitörden de izlenebilir. Dahası bir sayfada yapılmakta olan değişikliğin bir başka sayfada nasıl etkileri olacağını görmek için aynı yayının birden çok sayfasını aynı anda görüntülemek mümkündür. Sayfa ve pencere görüntüleri paletler arasında açıldığı için yapılan çalışmayı kesintiye uğratmak da gerekmez.

webmaster

Tasarım unsurlarını verimli yönetebilmek için InDesign’da belge çapında katmanlar (layer) kullanılmalıdır. Katmanlar; birbirlerinin üzerine yerleştirilmiş saydam tabakalar gibidirler. Her katmanda, çalışma biçimine uygun olmak üzere değişik nitelikli unsurlar bulunabilir. Metin bir katmanda, görüntüler bir başka ve çizimlerde bir başka katmanda olabilir. Katmanlardan istenilenler gizlenerek görüntüdeki katman üzerinde daha hassas ayarlar yapılmasını ya da baskıda hangi katmanların basılmak istendiğini seçilebilir. Dahası, katmanların hangisinde cetvellerin görüntülenmesi isteniyorsa, bu biel katman bazında saklanabilir. Katmanların sıralanışı değiştirilebilir, belirli bir düzeneği kilitleyerek sıralamada değişiklik yapılması engellenebilir. Bir belge içinde metnin değişik diller için değişik katmanlarını hazırlayıp her dili geri kalan görsel katmanlarla basarak tek dosyada, sözgelimi; bir broşürün birden çok dildeki biçimleri tutubilir. Bu özellik iş akış verimliliği yönünden ciddi bir gelişme sağlanmıştır.

İşin teslim tarihi sıkıştırıyor ve tasarım hazır ancak son bir yaratıcı fikir daha denenmek isteniyor. InDesign da bulunan çoklu geri alma özelliği sayesinde yeni düşünceler denemek veya bunlardan vazgeçmek son derece kolaydır. Bu esnek destek sayesinde istenilen özgürlük düzeyinde deneyimci olunabilir, hem de öncelikler konusunda hiç bir taviz verilmeden.

InDesign’da örnek sayfalar bir başka programda olduğundan çok daha esnek ve verimli çalışmayı sağlar. Bir belge için istendiği kadar örnek sayfa hazırlanıp; her birinde bir unsur sabitleştirilebilir. Üstelik yapılan değişiklikler ona dayalı olarak tasarlanmış örnek sayfaları kendiliğinden değiştirir.

2.4.Üstün Denetim
Metnin bir çerçeve içinde nereye oturacağı düşey hizalama seçenekleri kullanılıp kesin olarak belirlenebilir. Adobe InDesign dört düşey hizalama seçeneği sunar: Üste ya da alta dayalı, ortalı ve üst ve alt kenarlara birlikte dayalı olabilir. Bunlardan ilk üçü bilinen seçenekler. Ancak sonuncusunda, InDesign her satırı o denli açar ki, metnin ilk satırı çerçevenin üst ve son satırı da alt kenarına dayalı olacak biçimde eşit satır aralıklı olarak yerleştirir. Eğer, çerçeveye yerleştirilecek metin birden çok paragraf içeriyor ise, paragraflar arası aralığı da ayrıca belirleme olanağı vardır.

webmaster

InDesign’ın en büyük özellliği metni iki kenara dayalı hizalarken ve satır sonlarında sözcükleri bölerken bu işi satır düzeyinde (bu geleneksel yöntemdir ve InDesign dışındaki mizanpaj uygulamaları -QuarkXPress’de dahil olmak üzere- bu yöntemi kullanırlar) ya da paragraf düzeyinde yapmasıdır. Bu sonuncusu InDesign’ın geliştirdiği bir olanaktır.
InDesign’da harf aralıklarının ayarlanması konusunda da dört seçenek vardır: Karakter paletini veya klavye tuş bileşimlerini kullanarak harf aralıklarının bir “em” aralığının binde biri kadar genişliklerde ayarlanabilmesi; metnin seçili bir bölümünde yer alan harflerin aralıklarının ayarlanabilmesi, ikişer harflik önceden belirli grupların harf aralıklarının özel olarak ayarlanması ve InDesign’ın bu işi kendi optik özellikleri ile çözmesine bırakılmasıdır.

Bir oturum boyunca bir belgenin görüntüleri birçok kez yakınlaştırıp uzaklaştırılmaktadır. InDesign’da görüntüyü anında yirmide birine küçülterek ya da kırk katına büyüterek görüntülemek olasıdır.
Bunu yapabilmek için üç değişik yol vardır ve her biri ne az bir öteki kadar hızlıdır. InDesign penceresinin sol altında yukarıya açılan yakınlaştırma menüsü vardır. Adobe’un diğer uygulamalarında da kullanılan büyütme paleti bu amaçla kullanılabilir. Nihayet bir kaydırma çubuğunda yüzde beşten, yüzde dörtbine kadar olan değerler arasında sürgüyü kaydırarak da aynı sonuç elde edilebilir.

Adobe InDesign çeşitli kılavuz ve ızgara çizgileri ile hassas ayarlar yapılmasına yardımcı olur. Bu çizgilere yapışma seçeneği açık olarak çalışırken hizalama sorunu kalmayacaktır. Bu ayarlar numerik olarak girildiğinde, değerlerle de gerçekleştirilebilir. Ayrıca, kılavuz çizgiler herhangi bir başka unsur gibi ele alındıkları için onlar da kopyalanıp yapıştırılabilir.

Tez yazarının yazılı izni olmaksızın hiçbir suretle çoğaltılamaz, kopyalanamaz, kaynak gösterilerek kullanılamaz.©copyright

YunuS_57

indesign güzel bir program artık çok kullanışlı... ben kendi mac ime yüklemek istiyorum ancak eski olduğundan ona yükleyemiyorum windowsda hazırlasam sizce nasıl olur? macdeki kolaylık windowsda da olur mu ve kaliteli olur mu?

fatihsimsek

Herhangi bir sorun olmayacaktır. Gönül rahatlığı içinde kullanabilirsiniz.

__________________
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak Için Tiklayin...] MATBAACILIK ADINA HERŞEY
"GÜTEF-Matbaa Öğretmenliği-1998/02"